Società Dante Alighieri Friesland

Lezing: Het Futurisme, de eerste avant-garde beweging, door Margaret Breukink

Datum: 1 februari 2026

Italië, net na 1900. Een periode die onvergetelijk vastgelegd is in Bernardo Bertolluci’s film Novecento.

Een groot deel van de samenleving wel ‘klaar’ is met die saaie, gezapige negentiende eeuw, waarin stands- en klassenverschillen voor altijd vast leken te liggen. Weg met dat burgerlijke! Ruim baan voor de moderniteit! Dat vond zeker ook de dichter Fillippo Tomasso Marinettini, die in 1909 zijn Futuristisch manifest publiceerde. Geweld, oorlog en vernietiging zouden een nieuwe maatschappij inluiden. Iconen van de oude tijd moesten het ontgelden: ‘‘We willen musea vernietigen, de bibliotheken, academies van elk soort [—]. Een ronkende auto die als hij rijdt op een mitrailleur lijkt, is mooier dan de Nikē van Samothrake’. De futuristen gingen op zoek naar een nieuwe beeldtaal, waarin de dynamiek van de moderne samenleving tot uitdrukking kwam: de verbeelding van beweging, snelheid en zelfs geluid. Om hun opvattingen zo breed mogelijk in de praktijk te brengen, begaven de futuristen zich op een zeer gevarieerd terrein: van schilder-beeldhouwkunst en architectuur tot theater, film, kleding, eten en drinken, allerlei gebruiksvoorwerpen, complete inrichtingen van openbare gelegenheden en woningen, reclame en meer.

Plaats : Grand Café Restaurant De Koperen Tuin, Prinsentuin 1 te Leeuwarden
Aanvang : 14.30 uur
Taal : Nederlands
Toegang lezing: gratis voor leden, introducés betalen € 10,00

Lezing: De mannen van Michelangelo,
Il Divino, door Lisette le Blanc

Datum: 1 maart 2026

Michelangelo (1475-1564), beeldhouwer, schilder en architect. In 2025 werd zijn 550ste geboortedag gevierd in musea, waaronder Teylers Museum, over de hele wereld.

Tijdens deze lezing vertelt Lisette le Blanc ons over het leven van Michelangelo Buonarotti en diens fascinatie voor het mannelijk lichaam en zijn streven naar absolute perfectie in zijn tekeningen, fresco's en beelden. Hij nam zoals velen de klassieke oudheid als voorbeeld en poogde dit te overtreffen. Het naakte mannenlichaam heeft hierin een hoofdrol: gespierd en in een uitdagende houding, zo ook waar het om vrouwen ging.

Waarom beeldde Michelangelo zo graag het mannelijk lichaam af? Wat waren zijn inspiratiebronnen en in wat voor tijd leefde hij? Hoe bepalend zijn de beelden van Michelangelo op onze beeldvorming vandaag de dag? Denk aan de indrukwekkende fresco's in de Sixtijnse Kapel of aan zijn marmeren beelden zoals Mozes en de vijf meter hoge David.

Zowel de invloed van zijn voorgangers als ook van de klassieke oudheid en zijn grote kennis van de anatomie komen aan bod. Zijn sculpturen bestaan uit één blok marmer. 'Het beeld zit er al in, ik hoef het er slechts uit te bevrijden' is een beroemde uitspraak van de meester. Hoe deed hij dat, wat maakte deze kunstenaar zo uniek? Dit komt allemaal aan bod in deze lezing over de mannen van Michelangelo.

Lisette le Blanc studeerde Kunstgeschiedenis en Archeologie aan de universiteit van Utrecht. Zij verbleef een jaar in Florence alwaar zij een assistentschap had in het kader van het project Vlaamse Meesters in Italië. 26 jaar lang, van 1985 tot en met 2011, was zij directeur/conservator in museum Dorestad in Wijk bij Duurstede. Nu heeft zij een bedrijf: Elysium Cultuur Producten. Sinds een jaar of veertien verdiept zij zich in het werk van vrouwelijke kunstenaars en geeft zij hier jaarlijks les over. Elk jaar komen er weer nieuwe vrouwen aan bod. 'Kunst is oneindig verbonden met maatschappelijke ontwikkelingen, politiek, filosofie, religie, humanisme, literatuur, muziek en theater'. (Tekst: Lisette le Blanc)

Plaats : Grand Café Restaurant De Koperen Tuin, Prinsentuin 1 te Leeuwarden
Aanvang : 14.30 uur
Taal : Nederlands
Toegang lezing: gratis voor leden, introducés betalen € 10,00

Jaarlijkse Algemene Ledenvergadering

Lezing: De ziel van de Italiaanse keuken, door Onno Kleyn

Datum: 12 april 2026

De Italiaanse keuken is al meer dan dertig jaar populair in Nederland. Maar is wat Nederlanders koken en eten wel echt Italiaans? En wat is ‘echt Italiaans’ trouwens? Onno Kleyn dook diep in de geschiedenis en de tradities van culinair Italië en vond verrassende informatie. Zou Dante zich herkend hebben in een 'pranzo' in Florence van vandaag de dag? Misschien. Sommige smaken en smaak-voorkeuren zijn namelijk regelrecht afkomstig van middeleeuwse opvattingen omtrent gezondheid. Maar pasta is én veel ouder dan we dikwijls denken, én jonger als het om het algemene gebruik ervan gaat. De Italiaanse keuken is nog fascinerender dan gedacht, ogenschijnlijk conservatief, in werkelijkheid permanent in beweging.

Onno Kleyn is één van de senioren in het vak van de culinaire en wijnjournalistiek, bekend om zijn grote kennis en zijn specialismen: Italië, Frankrijk en de geschiedenis van de gastronomie. Onno Kleyn schrijft wekelijks twee rubrieken in de Volkskrant. In 2010 startte hij de Academie Culinair Schrijven, waar hij aankomende en gevestigde culinaire talenten begeleidt. Daarnaast geeft hij veel lezingen en colleges. Kleyn publiceerde al meer dan 40 boeken over wijn en eten. In het najaar van 2016 publiceerde hij het meer dan 1000 pagina’s tellende De grote Kleyn, culinair compendium en in 2018 Luilekkerland – 400 jaar koken in Nederland, dat hij samen met zijn dochter en culinair historica Charlotte schreef. In mei 2019 verscheen Italië – mijn verhalen en recepten, een persoonlijke zoektocht naar de achtergronden, tradities en eigenzinnigheden van de Italiaanse keuken.(Tekst: Onno Kleyn)

Plaats : Grand Café Restaurant De Koperen Tuin, Prinsentuin 1 te Leeuwarden
Aanvang : 14.30 uur
Taal : Nederlands
Toegang lezing: gratis voor leden, introducés betalen € 15,00